Giỏ hàng

Những điều bạn cần biết về hạt giống nông nghiệp và GMO

Những điều bạn cần biết về hạt giống nông nghiệp và GMO

Phân biệt các loại giống

Hạt giống ngày nay có thể chia làm 3 loại:
giống thuần (truyền thống),
giống lai tự nhiên,
và giống biến đổi gen (GMO)

Giống truyền thống (heirloom seeds) hiểu đơn giản là những hạt giống thuần chủng (không bị lai với bất kỳ giống nào khác), được canh tác từ lâu đời, được chọn lọc tự nhiên để thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, và lưu truyền qua nhiều thế hệ nhà nông. Chúng thường được lưu giữ bằng những phương pháp đơn giản mà hiệu quả bởi những hộ nông dân nhỏ, và chủ yếu canh tác ở những vùng tách biệt với nông nghiệp quy mô lớn.

Giống lai tự nhiên (hybrid seeds) là những giống được lai ghép bằng các phương pháp hoàn toàn tự nhiên (thụ phấn, ghép cành, giao phối…) từ hai giống thuần chủng cùng họ hàng để cho ra một giống lai với các đặc tính kết hợp từ hai giống thuần chủng. Ví dụ : cà chua cherry là sự thụ phấn giữa cà chua hoang dã và cà chua vườn, con la là sự kết hợp giữa lừa và ngựa, mít thái lai với mít ta…

Giống biến đổi gen (GMO) là những giống mà bộ gen bị thay đổi một cách “cưỡng ép” bằng công nghệ gen trong phòng thí nghiệm, để tạo ra một bộ gen mới từ 2 loài hoàn toàn khác biệt ( ví dụ: ngô và vi khuẩn Bacillus thuringiensis, đậu nành và vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens…) bằng cách chèn 1 đoạn DNA của loài này vào DNA của loài kia nhằm tạo ra một bộ DNA mới có những khả năng “kì diệu” phục vụ sản xuất công nghiệp đại trà. Khả năng ấy có thể là kháng thuốc diệt cỏ (cỏ chết nhưng cây vẫn sống), chịu hạn, chịu mặn, kháng sâu bệnh (sâu ăn xong lăn ra chết vì nhiễm độc), tươi lâu khó hư hỏng (chín chậm)…Năng suất nhờ vậy mà tăng cao, nông dân không cần am hiểu kiến thức, không cần kĩ năng cao mà vẫn sản xuất quy mô lớn dễ dàng (tha hồ xịt thuốc trừ sâu, diệt cỏ), tiết kiệm công sức.

Những điều cần biết về giống thuần và giống lai

Trong 3 loại giống kể trên thì giống thuần truyền thống và giống lai có bộ gen (DNA) được tạo ra theo những cách hoàn toàn tự nhiên, hay nói cách khác chúng là mật mã của tạo hóa và tuân theo những quy luật của mẹ thiên nhiên.

Đối với giống lai tự nhiên, người nông dân phải thực hiện việc lai và nhân giống lai qua rất nhiều thế hệ, tốn rất nhiều công sức và thời gian mới tạo ra được một giống lai bền vững với những đặc tính kết hợp từ 2 giống thuần cùng loài. Đó chính là khi một giống mới thực sự ra đời. Điều này giải thích vì sao khi nông dân mua các giống lai (vd: giống lúa lai) về trồng thì vụ đầu cho năng suất và chất lượng tốt, nhưng nếu sử dụng hạt giống từ vụ này để trồng vụ kế tiếp thì kết quả thường rất kém mặc dù vẫn nảy mầm bình thường (năng suất thấp, chất lượng giảm…do những đặc tính thừa hưởng từ 2 giống thuần ban đầu có thể bị mất đi). Các công ty sản xuất giống (đặc biệt là giống lai) vì thế luôn sống khỏe!

Một số giống lai tự nhiên rất quý vì con người đã phải tốn hàng chục năm, thậm chí hàng thế kỉ mới tạo ra được một giống lai bền vững. Trong quá trình này, 99% là thất bại (trả về bộ gen ban đầu của 2 giống thuần), chỉ có 1% là thành công (bộ gen được duy trì ổn định lâu dài).

Giống organic hoàn toàn có thể là giống thuần truyền thống hoặc giống lai tự nhiên, miễn là các hạt giống này sạch (non-GMO, không nhiễm hóa chất, không nhiễm nấm mốc vi sinh vật…).

Một số đặc điểm “lạ mắt” của cây trái như không hạt, ngọt đậm, chắc thịt, mỏng vỏ, mùi thơm, hình dạng (hồ lô, cherry…) hoàn toàn có thể đến từ các giống lai tự nhiên, mà không nhất thiết phải là giống GMO mới có các đặc tính như vậy.

Những điều cần biết về giống GMO

Trong 3 loại giống kể trên thì giống GMO thuộc dạng hoàn toàn khác vì chúng là sự kết hợp “cưỡng bức” từ 2 loài không liên quan gì với nhau. Kĩ thuật biến đổi gen này đã phá vỡ những rào cản của tự nhiên để tạo ra những bộ gen chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Ví dụ: DNA của ngô GMO chứa 1 đoạn DNA của vi khuẩn Bt để tạo ra khả năng kháng thuốc diệt cỏ glyphosate và sản sinh ra một loại protein độc (sâu bọ ăn vào sẽ lăn ra chết).

Giống GMO chỉ trồng được một vụ, nếu nông dân tái sử dụng hạt giống cho vụ sau thì hoàn toàn không nảy mầm được do gen sinh sản đã bị vô hiệu hóa. Giống GMO do vậy còn được xem là giống “vô sinh” và nông dân phải mua lại toàn bộ hạt giống cho mỗi vụ.

Nhiều người lầm tưởng là thực phẩm GMO (biến đổi gen) nguy hiểm cho sức khỏe là do được phun thuốc diệt cỏ Round-up có chứa Glyphosate (xếp vào nhóm chất 2A có nguy cơ cao gây ung thư). Tuy nhiên, nghiên cứu kéo dài 2 năm của các nhà khoa học Pháp (công bố năm 2011) chỉ ra một điều bất ngờ: chính gen bị biến đổi và các gen lạ chèn vào phân tử DNA đã gây ra những rối loạn trong các quá trình trao đổi chất của cơ thể, đặc biệt là các rối loạn về nội tiết. 94% các khối u trên chuột thí nghiệm xuất hiện ở vú (chuột cái) và thận (chuột đực) - những bộ phận liên quan mật thiết với hệ nội tiết của cơ thể. Bằng chứng cho phát hiện mới này là tỉ lệ tử vong của chuột cái dùng thực phẩm GMO (không phun Round-up) cao hơn hẳn chuột cái dùng thực phẩm GMO có phun Round-up. Điều đặc biệt hơn nữa là các khối u chỉ xuất hiện từ tháng thứ 4 sử dụng thực phẩm GMO, trong khi các công ty sx GMO như Monsanto chỉ làm các thử nghiệm trong...90 ngày!

Đến đây chắc các bạn đã hiểu tại sao quy trình chăn nuôi heo gà công nghiệp chỉ trong vòng 3-4 tháng là hoàn tất.

Một nghiên cứu khác công bố năm 2012 của các nhà khoa học Đức cho thấy protein của vi khuẩn như Bt hay At và chất glyphosate làm đảo lộn hệ vi sinh đường ruột của người và vật nuôi ăn GMO, bằng cách tiêu diệt vi khuẩn có lợi và kích thích vi khuẩn độc hại hay mầm bệnh. Chỉ cần một thay đổi rất nhỏ trong hệ vi sinh đường ruột cũng đủ tạo ra một ảnh hưởng khủng khiếp lên sức khỏe con người.

Và còn vô số nghiên cứu khác (không được công bố rộng rãi do thế lực của các tập đoàn sản xuất giống GMO như Monsanto và Syngenta) đã gióng lên hồi chuông báo động về những rủi ro khủng khiếp mà con người phải gánh chịu khi liều lĩnh phá vỡ những quy luật của tạo hóa.

Làm sao phân biệt giống lai và giống GMO?

Cách tốt nhất để tránh hạt giống GMO là các bạn sử dụng hạt giống organic có chứng nhận và được sản xuất bởi những công ty uy tín lâu năm trên thế giới. Chỉ cần bỏ chút thời gian với giáo sư Google, các bạn sẽ biết ngay tên của những công ty này.

Nếu không có hạt giống organic, các bạn phải tìm hiểu thông tin nguồn như Công ty nào sản xuất giống? Sản xuất ở đâu? Được trồng phổ biến ở những quốc gia và vùng lãnh thổ nào? Các đặc tính cơ bản nổi trội của giống là gì? v.v...

Tất cả các giống GMO đều thuộc bản quyền của các tập đoàn lớn như Monsanto hay Syngenta nên chúng được phân phối qua những kênh rất đặc thù, công ty nào muốn bán các giống GMO này chắc chắn phải được nhượng quyền. Các bạn có thể tra cứu dễ dàng “thân thế” của một nhà cung cấp giống GMO trên Internet. Ngoài ra, các bạn cũng có thể dựa vào các đặc điểm của giống GMO nêu trên như kháng thuốc diệt cỏ/trừ sâu, tự tiêu diệt sâu bệnh, chịu hạn, chịu mặn…để nghi ngờ giống có phải GMO hay không.

Về mặt kĩ thuật, các bạn có thể đưa hạt giống đi làm xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction) nhằm xác định DNA có bị chèn các đoạn DNA lạ của loài khác hay không, hoặc xét nghiệm Strip hay ELISA nhằm đo lường phân tử protein của hạt giống bằng cách cố định các kháng thể protein GMO (nếu có) trên một mặt phẳng cứng.


Sự vô trách nhiệm của một bộ phận trí thức Việt

Nhiều giả thuyết được đặt ra xung quanh hạt giống GMO như kiểm soát tâm trí con người, khống chế nạn bùng nổ dân số thế giới, thôn tính các quốc gia nhược tiểu, thiết lập trật tự thế giới mới, duy trì nền y khoa và sản xuất dược phẩm hóa chất…Dù giả thuyết nào thì một sự thật không thể phủ nhận là giống GMO tiềm ẩn những tác hại khủng khiếp cho con người và hệ sinh thái Trái đất mà khoa học hiện đại chưa đủ khả năng dự báo và kiểm soát chúng.

Thế nhưng ở nước Việt “thiên đường” ngày nay không thiếu những nhà khoa học “nổi tiếng” tích cực khuyến khích cộng đồng ăn và trồng thực phẩm GMO, điển hình là giáo sư Nguyễn Lân Dũng và Ngô Bảo Châu. Ông Dũng cho rằng thực phẩm GMO rất “an toàn” cho người sử dụng mà không đưa ra bất cứ chứng cứ khoa học nào cho tuyên bố của ông. Còn ông Châu cho rằng thực phẩm GMO an toàn cũng giống như bộ gen con người đã bị “biến đổi” qua hàng triệu năm, mà lờ đi khái niệm Tiến hóa gen để thích nghi và sinh tồn khác hoàn toàn việc Biến đổi gen của hai loài không liên quan gì với nhau để tạo ra một loài mà khoa học hiện không biết xếp vào loài nào!

Khuyên cộng đồng dang tay đón nhận một “phát minh” mới mà con người chưa đủ khả năng dự báo và kiểm soát cũng như lờ đi những nguy hiểm tiềm ẩn của nó là hành động vô trách nhiệm của một bộ phận trí thức nước Việt. Bỏ qua những nghi ngờ về lợi ích nhóm hay cá nhân trong các “lời khuyên”, tôi rùng mình khi nghĩ đến những giả thuyết về sự ra đời và phát triển hạt giống GMO, một ngày nào đó serie phim Vùng đất quỷ dữ (Resident Evil) hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
Trong cơn bão ô nhiễm GMO khủng khiếp hiện nay (gần như mọi thực phẩm bán ở chợ, siêu thị, cửa hàng tiện ích…đều có bóng dáng của GMO và hóa chất độc hại), điều quan trọng nhất là phải giữ an toàn cho trẻ em – niềm hi vọng của tương lai.

Chúc các bạn sức khỏe và sự lựa chọn sáng suốt,

Sài Gòn, 27/04/2017

Nguồn: FB Jerry Do

Gọi mua hàng (08:00 - 18:00)

0868532138

Tất cả các ngày trong tuần

VpBank - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - CN Đồng Tâm

151884188

NGUYỄN TUẤN ANH